تغذیه گاو شیری

گاو

ساختمان وتأسیسات درواحدهای گاوشیری

درموقع شروع کارگاوداری باید مواردزیررابا دقت مدنظر قرارداد :

  • محافظت حیوانات ازتغییرات شدید آب وهوایی،این امکانات می تواند یک سایبان درمناطق گرمسیر ویا ساختمان کاملاپوشیده درمناطق سردسیرباشد.
  • خطرزخم شدن وآسیب رسیدن به حیوان به حداقل برسد،تنگ بودن محل ورودوخروج گاو،            لغزنده بودن کف جایگاه وعدم وجود بسترمناسب می تواند مشکلات زیادی رابرای گاو به همراه آورد.
  • امکان تغذیه مناسب رابرای تمام گاوها ایجادکنید،این جایگاه بایدطوری باشد که گاوبدون           ترس ازانسان ودیگرحیوانات به راحتی جیره غذایی خودرامصرف نماید.
  • دارای فضای مناسب برای اعمال مختلفی مثل جفتگیری،تلقیح مصنوعی،زایمان وشیردوشی باشد.
  • ازهزینه های اضافی برای مراقبت حیوان از ناملایمات جوی خودداری گردد.
  • ساختمان هابایدطوری ساخته شوند که ازحداقل نیروی کارگری بتوان حداکثراستفاده رابرای      جابه جایی حیوانات ووسایل گاوداری نمود.
  • ساختمان هاضمن اقتصادی ساخته شدن بایدمقاوم نیزباشند.
  • ساختمان هابایدطوری ساخته شوند که درزمان مقتضی بتوان همگام باوسایل مدرن،آن هارادرگاوداری نصب نمود.
  • نور،چه به صورت طبیعی وچه به صورت مصنوعی باید طوری باشدکه گاوبتواند حداکثراستفاده راازنوردهی ببرد.
  • امکان توسعه گاوداری وجودداشته باشد.
  • درجه حرارت محیط گاوداری تحت کنترل باشد،درجه حرارت بین ۲۵-۵درجه سانتی گراد،بهترین درجه حرارت می باشد.

قسمت های مختلف دریک واحدگاوداری شیری

به طورکلی قسمت های مختلف یک واحدگاوداری شیری عبارت است از:اصطبل ها،شیردوشی،زایشگاه،انبارعلوفه وکنسانتره،سیلوها،کلینیک وبیمارستان ،دفتر،داروخانه، قرنطینه(بایددرقسمت انتهایی گاوداری ساخته شود)وخانه کارگری.

انواع طویله ها

  1. طویله های معمولی یااصطبل مسدود (stall barn)

این نوع طویله ها، ازچهارطرف بسته بوده ودام درآن به صورت بسته پرورش داده می شود. دراین نوع طویله ها، درداخل طویله برای هررأس گاویک جایگاه درنظرمی گیرندکه حیوان بااستفاده ازیک زنجیر بسته می شود وعرض هرقسمت ۲۰/۱متروطول آن ۷۰/۱متروارتفاع نرده ها ۲۰/۱مترمی باشد. دربعضی موارداین نوع طویله ها رادوطبقه می سازندوازطبقه بالابه عنوان انبارعلوفه ویاذخایردیگر               استفاده می کنند. نگهداری علوفه درطبقه دوم به گرم بودن طبقه پایین کمک می کند. دراین سیستم به منظورراحتی گاوها،آن هارابه صورت کپل به کپل(tail-to-tail) بسته ودروسط، یک راهروبرایرفت وآمدکارگردرنظرمی گیرند، به منظوراین که ادرارومدفوع درداخل اصطبل جمع نشود، دروسط این راهرو،جوی هایی برای انتقال فضولات درنظرمی گیرند.

مزایا

  • امکان توجه بیشتربه تک تک گاوها زیاداست.
  • امکان کارکردن وزیرنظرگرفتن گاوهاآسان است.
  • نتیجه کاراصلاحی درگله به راحتی نمایان می شود.

معایب

  • زمان بیشتری برای بازوبسته کردن گاوهاموردنیازاست.
  • تمیزنگه داشتن محیط مشکل است.
  • هزینه بیشتری موردنیازاست.
  • نیروی کاربیشتری برای غذادادن موردنیازاست.
  • درموقع شیردوشی بایدزیادخم شد.
  • مشکل رطوبت درکف زیاداست.
  1. طویله های بسته آزاد free stal barn

این نوع طویله ها،شبیه طویله های بسته است،فقط حیوان بازنجیربسته نمی شودوآزادنه هروقت خواست ازجایگاه انفرادی خارج می شودوهروقت خواست برمی گردد. سیستم دارای غذاخوری ومحل استراحت است وجایگاه ها درمحل استراحت قراردارند.

مزایا

  • به بسترکمتری نیازدارد.
  • درمقایسه باسیستم باز،گاوهاتمیزترمی باشند.
  • زخم پستان کمتراست.
  • درمقایسه باسیستم آزاد، به فضای کمتری نیازدارد.
  • به آسانی می توان از وسایل اتوماتیک درتغذیه استفاده کرد.
  • ازشیردوشی به راحتی می توان استفاده نمود.
  • علایم فحلی درگاوهابه راحتی تشخیص داده می شود.

معایب

  • مدفوع گاومایع بوده وحملش مشکل است.
  • بعضی گاوهاواردجایگاه انفرادی نمی شوند وبایدآن هاراهدایت کرد.
  • دربعضی ازقسمت هابایدمدفوع راروزانه تمیزکرد.
  1. سیستم طویله باز (open shade)

طویله بازعبارت است از: جایگاه یاساختمان مسقف ساده ای که ازسه طرف مسدودبوده وازیک طرف به محیط آزاد(بهاربند)جهت گردش واستراحت گاوهاراه دارد. جایگاه مسقف بایددرمناطق سردسیرروبه جنوب ودرمناطق گرمسیرروبه شمال باشد. کف جایگاه را می توان از هرنوع مصالحی مثل سیمان،آجروغیره ساخت. برای خروج فاضلاب اصطبل، درقسمت های مختلف طویله وبهاربند،دریچه های فلزی که به فاضلاب راه دارندقرارمی دهندکه ازکثیف ولجن شدن محوطه    جلوگیری می کند. دراین سیستم آخوروآبشخورراهم دربهاربندوهم درقسمت مسقف می توان درنظرگرفت،که معمولا کنسانتره درقسمت مسقف وعلوفه وسیلو درقسمت بهاربند برای گاو                 ریخته می شود.

نکات جایگاه گاوشیری

شاخص استرس حرارتی رامعمولا۱۰۱درنظرمی گیرند، باتوجه به این موضوع، نگرانی ازاسترس گرمایی مخصوصادرفصل تابستان همیشه وجودخواهدداشت. ازسوی دیگرافزایش رطوبت باعث تشکیل بسترفشرده وتولیدگازآمونیاک می شود. درآب وهوای گرم،غالبامشکل رطوبت مطرح نیست مگردرمواقعی که بادوباران شدیدوجودداشته باشد. دراین شرایط ممکن است دمابه۳۲درجه سانتی گرادافزایش یافته ورطوبت نسبی بالاتراز۹۰درصدباشد. بنابراین دراین مواقع باید تبادل وسرعت جریان هوابه حداکثررسانده شود.

رطوبت نسبی

دانستن معنای واقعی رطوبت نسبی بسیارمهم است. بخارآب حاصل ازتبخیر آب واردهوای اطراف می شود. بخارآب قابل رویت نیست، اماهمیشه مقادیرزیادی ازآن درهوای اطراف جابه جامی شود. نسبت بخارآب موجوددرحجم معینی ازهوابه وزن ماکزیمم بخارآبی که می تواند درهمین حجم داشته باشد رارطوبت نسبی می نامندکه به صورت درصدبیان می گردد. اگرهواقادربه نگهداری نصف مقدارماکزیمم گنجایش بخارآب باشد، رطوبت نسبی آن به ۵۰درصدرسیده واگراین مقداربه۷۵درصدکاهش یابد،رطوبت نسبی ۷۵درصدخواهدبودووقتی هواازبخارآب اشباع شود(یعنی حداکثرگنجایش آن پرشود)، رطوبت نسبی به۱۰۰درصدخواهدرسید.

نکته مهمی که همواره بایدبه یادداشت این است که مقدارهوای اشباع شده ازبخارآب (لیتریاگالن درفوت مکعب هوا) به دمای هوابستگی دارد. به همین علت این نسبت رارطوبت نسبی نامگذاری کرده اند.        هوای گرم درمقایسه باهوای سرد،مقداررطوبت بیشتری رادرخودنگه می دارد. این بدان معنااست کههوای گرم ترتازمانی که به حداشباع نرسیده باشد، درمقایسه باهوای سردترقادربه جذب مقادیربیشتررطوبت حاصل ازبستروموجودزنده می باشد. اگررطوبت نسبی بالاوهواسردباشد، گرم شدن هواباعثکاهش رطوبت نسبی می شود. به همین دلیل حتی درهوای سردزمستان هم عمل تهویه امکان پذیرمی باشدوهوای سردواردشده به داخل سالن بااستفاده ازسیستم تهویه، گرم ورطوبت نسبی آن کاهش یافته ودرنتیجه گنجایش جذب بخارآب افزایش می یابد، بنابراین قادربه جذب رطوبت ازبستروخروج آن ازسالن خواهدبود. تجربه نشان می دهدکه به ازای هر۱۱درجه افزایش دردمای هوا، میزان رطوبت نسبی به نصف              کاهش می یابدوبرعکس .

برای مثال دریک سالن بادمای ۱۵درجه سانتی گراد، حداکثرگنجایش جذب بخارآب توسط هواحدود۱۶گالن می باشد(رطوبت نسبی۱۰۰درصد). اگردمابه۲۶درجه سانتی گرادافزایش یابد،این هوامی تواندحداکثر۳۰گالن بخارآب رادرخودذخیره نماید. می توان نتیجه گرفت که افزایش دما،جذب بخارآب راافزایش می دهدواین حالت شبیه تبدیل شدن یک دستمال کاغذی تک لایه به دستمال کاغذی دولایه باقدرت جذب بیشترمی باشد. دردمای۲۶درجه سانتی گراد،هواقادربه جذب رطوبت بیشتری بوده که تقریبادوبرابرمقداربخارآبی است که هوادردمای ۱۵درجه سانتی گراددرخودنگه می دارد. ازسوی دیگراگردمای سالن۲۶درجه سانتی گرادبارطوبت نسبی۵۰درصد(۱۶گالن بخارآب)باشدودمابه۱۵درجه سانتی گرادکاهش یابد،رطوبت نسبی به۱۰۰درصدافزایش خواهدیافت. یعنی دردمای ۲۷ درجه سانتی گراد، میزانرطوبت نسبی۱۶گالن بخارآب،نصف مقدارحداکثرگنجایش هوارادارامی باشد، درحالی که میزانرطوبت نسبی ۱۶گالن بخارآب دردمای ۱۵درجه سانتی گراد، حداکثرظرفیت رطوبت هوارادرهمین حجم دارامی باشد.

 گاو،حیوانی خونگرم بوده ودمای بدن آن مستقل ازدمای محیط می باشد . بنابراین میزان حرارت تولیدی      بدن دام برابربامیزات اتلاف حرارت ازبدن است . حیوانات حرارت تولیدی خودرامی توانندازدوروش محسوس ونامحسوس آزادنمایند . روش محسوس شامل هدایت ، انتقال وتشعشع می باشدوتنهازمانی        کارآیی داردکه هوای بیرون واجسام، سردترازدمای بدن دام باشند، درنتیجه باعث خروج حرارت ازبدن وخنک شدن دام می شوند . بنابراین میزات اتلاف حرارت ازاین طریق بستگی به میزان اختلاف              درجه حرارت بدن بامحیط وسرعت باددارد .

اگردمای محیط، بیش از۲۵ درجه سانتیگرادباشد،میزات اتلاف حرارت بدن دام، ازاین طریق بسیار           پایین است وبیشترین اتلاف ازطریق نامحسوس یاتبخیرانجام می گیرد . تبخیردردام هابیشترازسطح       دستگاه تنفس وپوست انجام می شود . بنابراین دردماهای بالا، سرعت بادوتهویه اضافی تاثیرزیادی در       کاهش استرس گرماندارد . بنابراین سیستم تهویه بایدبه سیستم خنک کننده آب پاش مجهزشود .

استفاده از علوفه مرغوب و با کیفیت به عنوان ستون فقرات دامداری در تمام دنیا مطرح است. در ایران با توجه به اقلیم منطقه و کمبود آب در بیشتر مناطق و همچنین عدم رعایت الگوی کشت مناسب هر ساله با کمبود علوفه به خصوص علوفه مرغوب مواجه هستیم. پروتئین پائین یونجه به همراه عدم مدیریت صحیح خشک کردن علوفه در هنگام برداشت و جمع آوری یکی از اصلی ترین منابع علوفه در ایران را با مشکل روبرو می سازد. علاوه بر آن بر روی کیفیت سیلوی ذرت نیز نمی توان تکیه کرد که خود حدیثی است مفصل. علاوه بر این شرایط نا مناسب کیفیتی امسال با قیمت بالای یونجه نیز مواجه هستیم. این سئوال مطرح است که آیا می توان جایگزین مناسبی برای یونجه پیدا کرد با خیر ؟

دکتر اسدی الموتی (استادیار گروه علوم دامی دانشگاه تهران-پردیس ابوریحان، مشاور گله های استان های تهران، اصفهان، البرز و ….)

در واقع، به صورت نظری و در تحقیقات، بله! در این زمینه اما در دو سال اخیر پژوهش های عملی تری با هدف امکان تنظیم جیره هایی بدون یونجه در آمریکا صورت گرفته است. محققان دانشگاه کانزاس نشان داده اند که با جایگزین شدن سیلوی ذرت به جای یونجه در جیره گاوهای شیری، سطح چربی شیر و تولید چربی افت نمی کند، اما گاوها شیر کمتری تولید کرده، کمتر خوراک مصرف کرده و در عوض افزایش وزن بیشتری دارند. جیره های تنظیم شده در جدول زیر دیده می شود.

جیره های مورد استفاده در مطالعه دانشگاه کانزاس (JDS., 2009: 3510)

سطح یونجه خشک جیره (%)

مواد (% ماده خشک)

۲۱

۱۴

۷

۰

سیلاژ ذرت

۱۹٫۴

۲۶٫۷

۳۳٫۹

۴۱

یونجه خشک

۲۰٫۲

۱۳٫۴

۶٫۶

۰

خوراک گلوتن ذرت

۳۱٫۶

۳۱٫۴

اشتراک گذاری

یک نظر دهید